Giá vật liệu xây dựng đang bước vào giai đoạn biến động mạnh
Giá vật liệu xây dựng năm 2026 đang bước vào giai đoạn biến động mạnh khi chi phí nhiên liệu tăng cao, đặc biệt là dầu diesel. Khi giá đầu vào leo thang, nhiều doanh nghiệp sản xuất buộc phải điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí, khiến mặt bằng giá chung của thị trường vật liệu xây dựng tăng lên rõ rệt.
Tính đến cuối tháng 3/2026, giá xi măng đã tăng hơn 7% so với tháng trước, phản ánh rõ tác động của chi phí đầu vào như nhiên liệu và vận tải. Cùng với đó, giá thép tăng hơn 2%, gạch lát tăng gần 5%, trong khi các vật liệu như cát, đá và gạch xây ghi nhận mức tăng cao hơn, dao động từ 13,5% – 23,3%. Đáng chú ý, nhựa đường là mặt hàng chịu tác động mạnh nhất khi tăng gần 32%.
Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, biến động giá nhiên liệu đã làm gia tăng đáng kể chi phí đầu tư xây dựng. Với mức tăng hiện tại, dự toán xây dựng các công trình đã tăng từ 1,91% – 8,09% tùy theo loại hình. Trong đó, công trình giao thông chịu ảnh hưởng lớn nhất với mức tăng khoảng 8,09%, tiếp đến là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn ở mức 4,55%. Các công trình hạ tầng kỹ thuật, dân dụng và công nghiệp có mức tăng thấp hơn, lần lượt là 2,52%, 2,02% và 1,91%.
Kịch bản giá nhiên liệu tiếp tục leo thang cho thấy áp lực còn lớn hơn. Nếu giá xăng dầu tăng gấp đôi so với tháng 2/2026, chi phí xây dựng công trình giao thông có thể tăng tới gần 16%, trong khi công trình công nghiệp dự kiến tăng gần 4%. Điều này đồng nghĩa với việc tổng mức đầu tư của nhiều dự án sẽ bị đội lên đáng kể.
Thống kê hiện có 44 dự án trọng điểm đang được theo dõi với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng, trong đó phần xây dựng chiếm khoảng 413.000 tỷ đồng và giá trị chưa thi công còn khoảng 267.000 tỷ đồng. Nếu kịch bản giá nhiên liệu tăng mạnh xảy ra, riêng các công trình giao thông trọng điểm có thể làm chi phí xây dựng tăng thêm khoảng 42.300 tỷ đồng, tạo áp lực lớn lên ngân sách nhà nước.
Bộ Xây dựng nhận định, xu hướng tăng giá vật liệu xây dựng có thể tiếp diễn trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh các yếu tố địa chính trị tại Trung Đông còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, ảnh hưởng trực tiếp đến giá năng lượng toàn cầu.
Trước tình hình này, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương chủ động cân đối nguồn lực, ưu tiên triển khai và hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm, đồng thời thực hiện nghiêm việc công bố và cập nhật giá vật liệu xây dựng theo sát thị trường. Công tác kiểm soát hoạt động kinh doanh xăng dầu và vật liệu xây dựng cần được tăng cường nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, đầu cơ và đẩy giá.
Các chủ đầu tư và ban quản lý dự án được yêu cầu kiểm soát chặt chi phí, đánh giá đầy đủ tác động của biến động giá để sử dụng hiệu quả chi phí dự phòng, đồng thời lựa chọn hình thức hợp đồng phù hợp với diễn biến thị trường. Việc rà soát các hợp đồng đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, cũng cần được thực hiện kỹ lưỡng nhằm hạn chế rủi ro phát sinh.
